Konwencja o ochronie dziedzictwa architektonicznego Europy


sporządzona w Grenadzie 3 października 1985 r., została podpisana przez rząd RP w marcu 2010 r, a ratyfikowana przez Prezydenta B. Komorowskiego 19 października 2011 r. (na podstawie upoważnienia ustawowego z dnia 13 maja 2011; Dz. U. 2011 nr 144 poz. 850)  i opublikowana w Dzienniku Ustaw z 2012 r., poz. 210.

Konwencja ma na celu harmonizację działań inwestycyjnych z koniecznością zachowania dziedzictwa architektonicznego. Jako „dziedzictwo architektoniczne” rozumie się dobra trwałe obejmujące zabytki, zespoły budynków i tereny. Jako „zabytki” uważa się wszelkie budowle i obiekty wyróżniające się szczególną wartością historyczną, archeologiczną, artystyczną, naukową, społeczną lub techniczną, wraz z ich częściami składowymi i wyposażeniem.

Pod pojęciem „zespoły budynków” rozumie się natomiast jednolite zespoły zabudowy miejskiej lub wiejskiej, wyróżniające się szczególną wartością, na tyle zwarte, aby tworzyć określoną jednostkę urbanistyczną. „Tereny” zaś to dzieła stworzone wspólnie przez człowieka i naturę, stanowiące obszary częściowo zabudowane, dostatecznie wyodrębnione i jednolite, aby tworzyły jednostkę urbanistyczną, mającą szczególną wartość.

Konwencja nakazuje m.in. zidentyfikowanie obiektów podlegających ochronie, wprowadzenie systemu ochrony prawnej dziedzictwa architektonicznego, zapewnienie przez organy publiczne, w ramach dostępnego budżetu, pomocy finansowej na utrzymanie i restaurację dziedzictwa.

Jak czytamy w uzasadnieniu do projektu ustawy upoważniającej do ratyfikacji konwencji z Grenady, konwencja dotyczy organów władzy państwowej odpowiedzialnych za tworzenie prawa i prowadzenie polityki kulturalnej i zobowiązuje te organy do starań w zakresie wprowadzania takich uregulowań, a także do prowadzenia takiej polityki, aby sprzyjały one ochronie dziedzictwa architektonicznego. Jej ratyfikacja nie pociągnie za sobą konieczności zmian prawnych, gdyż polskie przepisy w tym zakresie są zgodne z Konwencją.